Impact Pathway คือแผนภาพหรือกรอบความคิดที่แสดงลําดับเหตุการณ์และปัจจัยที่นำไปสู่ผลลัพธ์ของงานวิจัยหรือกิจกรรมอย่างเป็นระบบ
ความสำคัญ:
1. ใช้วางแผนและออกแบบงานวิจัย - ช่วยให้มองเห็นข้อมูลหรือองค์ความรู้ที่ผลิตจะนําไปสู่การเปลื่ยนแปลงแปลงอะไรบ้าง
2. ใช้ในการประเมินผลและติดตามผล - ช่วยกําหนด ตัวชี้วัด (Indicators) และ เส้นทางแห่งความเปลี่ยนแปลง (Theory of Change) / ทําให้สามารถติดตามได้ว่า "การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นจากงานวิจัยหรือไม่ อย่างไร"
3. ใช้ในการสื่อสารผลกระทบของงานวิจัย - โดยเฉพาะเมื่อต้องการนําเสนอให้นักวิชาการ ผู้มีส่วนได้เสีย หรือผู้กําหนดนโยบายเห็นถึงคุณค่าของงานวิจัย
ส่วนประกอบ:
1. กิจกรรมวิจัย (Research Activities/Inputs) อธิบายถึงงานวิจัยหลักที่จะดําเนินการ รวมถึงนวัตกรรมหรือเทคโนโลยีที่จะพัฒนาหรือนํามาใช้
2. ผลผลิต (Outputs) สิ่งที่ได้จากกิจกรรมวิจัยโดยตรง เช่น องค์ความรู้ใหม่ คู่มือการปฏิบัติงาน ต้นแบบผลิตภัณฑ์ การตีพิมพ์เผยแพร่ การอบรมเกษตรกร เป็นต้น
3. ผลลัพธ์ (Outcomes) การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในระยะสั้นถึงกลาง ซึ่งเป็นผลมาจากผลผลิต เช่น เกษตรกรมีความรู้ความเข้าใจในการปลูกพืชแบบใหม่เพิ่มขึ้น มีการนํานวัตกรรมการปลูกพืชไปทดลองใช้ในแปลงเกษตร มีการรวมกลุ่มของเกษตรกรเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้
4. ผลกระทบ (Impacts) การเเปลี่ยนแปลงในระยะยาวที่เกิดขึ้นต่อพื้นที่เป้าหมาย ซึ่งเป็นผลมาจากผลลัพธ์ เช่น ผลผลิตทางการเกษตรเพิ่มขึ้น รายได้ของเกษตรกรสูงขึ้น ความมั่นคงทางอาหารในพื้นที่ดีขึ้น มีการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
ที่มา: โครงการอบรมการเขียน Impact Pathway และการกำหนด Financial Proxy เพื่อการประเมินผลกระทบงานวิจัยและบริการวิชาการ 20 ก.ค.2569