สรุปสาระสำคัญ: โครงการติดอาวุธสายวิชาการและหลักเกณฑ์การเข้าสู่ตำแหน่งทางวิชาการ (ฉบับปี พ.ศ. 2568)
เอกสารสรุปสาระสำคัญฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อสังเคราะห์ข้อมูลจากบันทึกข้อความโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ และประกาศคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา (ก.พ.อ.) เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณาแต่งตั้งบุคคลให้ดำรงตำแหน่งทางวิชาการ เพื่อเป็นแนวทางสำหรับบุคลากรสายวิชาการในการเตรียมความพร้อมสู่ตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ และศาสตราจารย์
1. บทสรุปผู้บริหาร (Executive Summary)
- ความเคลื่อนไหวสำคัญ: มีการจัดโครงการ "ติดอาวุธสายวิชาการ: ทุน-บทความวิจัย เพื่อตำแหน่งทางวิชาการ" ในวันที่ 28-29 พฤศจิกายน 2568 ณ โรงแรมดวงตะวัน จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อสนับสนุนบุคลากรจำนวน 68 ราย จากหลากหลายคณะในการทำผลงานทางวิชาการ
- กฎระเบียบใหม่: ประกาศ ก.พ.อ. พ.ศ. 2568 (ฉบับที่ 3) ให้ความสำคัญอย่างเคร่งครัดกับการนิยาม "การมีส่วนร่วม" ในผลงานทางวิชาการ โดยกำหนดสัดส่วนการมีส่วนร่วมขั้นต่ำที่ร้อยละ 40 สำหรับผู้ประพันธ์หลัก และร้อยละ 50 สำหรับรายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์
- นิยามสิทธิในผลงาน: มีการระบุนิยามที่ชัดเจนระหว่าง ผู้ประพันธ์อันดับแรก (First Author), ผู้ประพันธ์บรรณกิจ (Corresponding Author) และผู้ประพันธ์ร่วม (Co-author) เพื่อป้องกันปัญหาจริยธรรมและการแอบอ้างผลงาน
- กลไกการตรวจสอบ: กำหนดให้ต้องมีแบบแสดงหลักฐานการมีส่วนร่วมและการลงนามรับรองจากผู้ร่วมงานทุกคน โดยต้องทำทันทีเมื่อผลงานเสร็จสิ้น และห้ามแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัดส่วนหลังจากได้รับการรับรองแล้ว
2. รายละเอียดโครงการ "ติดอาวุธสายวิชาการ"
ฝ่ายพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ สำนักงานมหาวิทยาลัย ได้ดำเนินการจัดโครงการเพื่อเพิ่มศักยภาพทางวิชาการ โดยมีรายละเอียดดังนี้:
- ชื่อโครงการ: ติดอาวุธสายวิชาการ: ทุน-บทความวิจัย เพื่อตำแหน่งทางวิชาการ
- กำหนดการ: วันที่ 28-29 พฤศจิกายน 2568 เวลา 09.00 - 16.30 น.
- สถานที่: โรงแรมดวงตะวัน จังหวัดเชียงใหม่
- กลุ่มเป้าหมาย: บุคลากรสายวิชาการที่ผ่านการลงทะเบียนจำนวน 68 ราย
ตารางสรุปจำนวนผู้เข้าร่วมจำแนกตามส่วนงาน
|
ส่วนงาน
|
จำนวนผู้เข้าร่วม (ราย)
|
|
คณะผลิตกรรมการเกษตร
|
8
|
|
คณะวิทยาศาสตร์
|
9
|
|
มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ
|
9
|
|
คณะบริหารธุรกิจ
|
6
|
|
คณะพัฒนาการท่องเที่ยว
|
6
|
|
คณะพยาบาลศาสตร์
|
5
|
|
วิทยาลัยพลังงานทดแทน
|
5
|
|
คณะศิลปศาสตร์
|
4
|
|
คณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ
|
3
|
|
คณะสารสนเทศและการสื่อสาร
|
3
|
|
วิทยาลัยนานาชาติ
|
3
|
|
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบสิ่งแวดล้อม
|
2
|
|
คณะเศรษฐศาสตร์
|
2
|
|
วิทยาลัยบริหารศาสตร์
|
2
|
|
คณะสัตวแพทยศาสตร์และเทคโนโลยี
|
1
|
|
รวมทั้งสิ้น
|
68
|
3. หลักเกณฑ์การมีส่วนร่วมในผลงานทางวิชาการ (ก.พ.อ. 2568)
ประกาศ ก.พ.อ. ฉบับปี พ.ศ. 2568 ได้วางบรรทัดฐานสำคัญเกี่ยวกับลักษณะการมีส่วนร่วมในผลงานทางวิชาการทั่วไป ดังนี้:
3.1 สัดส่วนการมีส่วนร่วม
- ผู้ขอตำแหน่งต้องเป็น ผู้ประพันธ์อันดับแรก หรือ ผู้ประพันธ์บรรณกิจ หรือ ผู้ประพันธ์ร่วม ที่มีส่วนร่วมไม่น้อยกว่า ร้อยละ 40
- กรณีรายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ ผู้ขอต้องมีส่วนร่วมไม่น้อยกว่า ร้อยละ 50
3.2 นิยามบทบาทผู้ประพันธ์
- ผู้ประพันธ์อันดับแรก (First Author): บุคคลที่มีชื่อเป็นชื่อแรก มีความรับผิดชอบหลักในการทำผลงานและเขียนต้นฉบับ (Manuscript) ด้วยตนเอง
- ผู้ประพันธ์บรรณกิจ (Corresponding Author): บุคคลที่มีบทบาทและความรับผิดชอบสำคัญในการวิจัยและเผยแพร่ เป็นผู้แสดงคุณค่าทางวิชาการของผลงาน และเป็นผู้ประสานงานหลักกับบรรณาธิการวารสารและผู้อ่าน
- ผู้ประพันธ์ร่วม (Co-author): บุคคลที่มีบทบาทและร่วมรับผิดชอบในด้านต่างๆ ที่เกี่ยวข้องตามความเชี่ยวชาญเฉพาะสาขา
3.3 ข้อยกเว้นและกรณีพิเศษ
- งานวิจัยโดยทั่วไปจะมี First Author และ Corresponding Author ได้เพียงอย่างละ 1 คน
- ข้อยกเว้น: โครงการวิจัยร่วมกับต่างประเทศที่ใช้ข้อมูลจากหลายแหล่ง หรือโครงการวิจัยขนาดใหญ่ (Multi-disciplinary) อาจมีมากกว่า 1 คนได้ แต่ต้องแสดงหลักฐานบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบที่ชัดเจนต่อ ก.พ.อ.
4. มาตรฐานจริยธรรมและการรับรองผลงาน
เพื่อความโปร่งใสในการขอตำแหน่งทางวิชาการ ก.พ.อ. กำหนดมาตรการทางจริยธรรมไว้ดังนี้:
- การลงนามรับรอง: ผู้ร่วมงานทุกคนต้องลงนามรับรองสัดส่วนการทำงาน โดยระบุหน้าที่และความรับผิดชอบที่ชัดเจน
- ห้ามการกระทำผิดจริยธรรม:
- การระบุสัดส่วนไม่ตรงความจริง
- การนำสัดส่วนของผู้อื่นมาใช้ประโยชน์เป็นของตนเอง
- การนำผลงานที่มีผู้ร่วมงานไปเผยแพร่โดยระบุชื่อตนเองเพียงผู้เดียว
- การระบุชื่อผู้ที่ไม่ได้มีส่วนร่วมจริงในงานนั้นๆ
- บทลงโทษ: หากพบการกระทำข้างต้น จะถือว่าผู้นั้นกระทำผิดจริยธรรมอย่างร้ายแรง และสถาบันอุดมศึกษาต้องดำเนินการสอบข้อเท็จจริงและลงโทษทางวินัยต่อไป
5. องค์ประกอบของแบบแสดงหลักฐานการมีส่วนร่วม
ตามหลักเกณฑ์ ก.พ.อ. ผู้ขอตำแหน่งต้องกรอกข้อมูลในแบบฟอร์มการมีส่วนร่วมซึ่งประกอบด้วยรายละเอียดทางเทคนิค ดังนี้:
- การกำหนดแนวคิด (Idea): รวมถึงการตั้งสมมติฐานและการวางแผนเบื้องต้น
- การวางแผนและดำเนินการ: การออกแบบการทดลอง การพัฒนาเครื่องมือวิจัย และการเก็บรวบรวมข้อมูล
- การวิเคราะห์ข้อมูล: การใช้สถิติและการตีความผลการวิจัย
- การจัดทำต้นฉบับ: การเขียนเนื้อหา (Manuscript) การตรวจสอบความถูกต้อง และการประสานงานการตีพิมพ์
- ทรัพยากรสนับสนุน: การสนับสนุนสิ่งส่งตรวจ (Specimens), กลุ่มตัวอย่าง (Study Cohort), หรือเครื่องมือวิจัยพิเศษ
กรณีผลงานรับใช้ท้องถิ่นและสังคม
ต้องมีส่วนร่วมใน 3 ขั้นตอนสำคัญเป็นอย่างน้อย:
- ก. การวิเคราะห์สถานการณ์ก่อนเริ่มกิจกรรม
- ข. การออกแบบหรือพัฒนาชิ้นงาน/แนวคิด/กิจกรรม
- ค. การประเมินผลลัพธ์และสรุปแนวทางนำไปขยายผลหรือปรับปรุง